Pazarlama Metrikleri Değişiyor: Rakamın Künyesini Okuyun

Pazarlama Metrikleri Değişiyor: Rakamın Künyesini Okuyun

Geçen hafta üç ayrı bültende üç ayrı haber okudum. İlk bakışta birbiriyle ilgisizdiler: biri Amazon reklamlarıyla, biri yapay zekâ görünürlük araçlarıyla, biri de telefon aramalarıyla ilgiliydi. Ama yan yana koyunca aynı şeyi söylüyorlardı. Raporunuzdaki sayı değişmeden önce, o sayının ne saydığı değişiyor. Ve çoğu zaman kimse size haber vermiyor.

Bu yazıda bu üç gelişmeyi tek tek açacağım, sonra da Türkiye’de reklam veren, ajansla çalışan ya da müşterisine rapor hazırlayan biri için ne anlama geldiğine bakacağım. Daha fazla dijital pazarlama analizi için ana sayfamıza da göz atabilirsiniz.

İçindekiler

• Amazon: Gösterimlerin %63’ü Ekrana Hiç Ulaşmıyormuş
• “Bu Prompt Ayda 150 Kez Soruluyor” Ne Demek?
• Yapay Zekâdan Gelen Telefonlar “Direct” Klasöründe Kayboluyor
• Türkiye’deki Reklamveren İçin Pratik Kontrol Listesi
• Sıkça Sorulan Sorular

Amazon: Gösterimlerin %63’ü Ekrana Hiç Ulaşmıyormuş

Haber, bir ajans yöneticisinin LinkedIn’de paylaştığı tarihsiz bir Amazon bildirimiyle ortaya çıktı. Amazon, kendi mağaza sayfalarındaki DVA (eski adıyla Amazon DSP) görüntülü reklamlarında gösterimi şimdiye kadar reklam alışverişçinin cihazına inmeye başladığı anda sayıyordu. 1 Ocak 2027’den itibaren ise gösterim ancak reklam ekranda göründüğünde sayılacak (Rijo, 2026).

Amazon’un kendi tahmini çarpıcı: bu yerleşimlerde gösterim sayıları ortalama yaklaşık %63 düşecek. Sayfanın aşağısında kalan yerleşimlerde düşüş daha da büyük olacak. Yani bugüne kadar sayılan gösterimlerin büyük kısmı, muhtemelen hiçbir alışverişçinin gözünün önüne gelmemişti.

Burada iki şeye dikkat etmek lazım. Birincisi, bu bir ölçüm değişikliği. Reklamın daha az gösterileceği anlamına gelmiyor; “gösterim” kelimesinin tanımı sıkılaşıyor (Stańczuk, 2026). İkincisi, bildirimde faturalandırmanın yeni sayıma göre mi yapılacağına dair tek kelime yok. CPM’iniz bin gösterim başına hesaplanıyorsa ve “bin gösterim” Ocak’ta başka bir şey anlamına gelecekse, aynı bütçeyle aldığınız ürün de değişmiş olur.

Amazon testlerde ROAS’ın arttığını, edinme maliyetinin düştüğünü söylüyor. Ama testin büyüklüğü, süresi, kaç reklamverenle yapıldığı belirtilmiyor. Bunu bir başarı iddiası olarak değil, doğrulanmayı bekleyen bir not olarak okumak bence daha sağlıklı.

Bu arada Google da benzer bir yolda. AdSense ve Ad Manager’da banner gösterimleri 17 Şubat 2027’den itibaren “işlenmeye başlama” (begin-to-render) anında sayılacak (Rijo, 2026). Amazon’unki daha katı bir tanım; ekranda görünmeyi şart koşuyor. İki rakamı birbiriyle kıyaslamak bu yüzden yanıltıcı olur.

“Bu Prompt Ayda 150 Kez Soruluyor” Ne Demek?

İkinci haber yapay zekâ görünürlük (GEO) araçlarından. Bu araçların çoğunda “prompt hacmi” diye bir sütun var ve genelde “bu soru ChatGPT’de ayda şu kadar soruluyor” diye okunuyor. Türkçe bir LinkedIn bülteni bu sayının nereden geldiğini Ahrefs örneği üzerinden adım adım açtı (Yapay Zeka Kafası, 2026); ben de Ahrefs’in yardım makalesine bakıp doğruladım.

Formül şöyle işliyor (Tan, 2026): Prompt’lar Google’daki “Kullanıcılar şunları da sordu” sorularından alınıyor. Her soru bir üst anahtar kelimeye bağlanıyor, o kelimenin Google arama hacmi bulunuyor ve platforma göre sabit bir oranla çarpılıyor. ChatGPT için oran 0,115, Gemini için 0,011, Perplexity için 0,01. Ahrefs’in kendi örneğinde “latte cups” kelimesinin aylık hacmi 1.296; bunu 0,115 ile çarpınca 149 çıkıyor, ekranda 150 olarak gösteriliyor.

Yani o 150, kimsenin ChatGPT kutusuna yazdığı soruların sayımı değil. Google verisinden türetilmiş, modellenmiş bir tahmin. Oranlar sabit olduğu için de aynı kelimeye bağlı her prompt’ta ChatGPT hacmi Gemini’nin yaklaşık on katı çıkıyor. Bir raporda “bu soru ChatGPT’de on kat fazla soruluyor” gördüğünüzde, bunun soruya özgü bir gözlem değil doğrudan formülün sonucu olabileceğini bilmek gerekiyor.

Bir ayrıntı daha var ki asıl tuzak burada: Ahrefs bu yöntemi 31 Ağustos 2026’da devreye aldı. Öncesinde tüm platformlar aynı prompt için aynı hacmi gösteriyordu ve eski kayıtların bugünkülerle tutmayabileceğini kendisi belirtiyor (Tan, 2026). Ağustos ile Eylül raporunu yan yana koyup “görünürlüğümüz değişti” diyen bir ajans, farkın bir kısmının sadece yöntemden geldiğini atlıyor olabilir.

Bu, sayıyı işe yaramaz yapmıyor. Göreli öncelik sıralaması için gayet kullanışlı. Ama “ayda kaç kişi sordu” sorusunun cevabı değil. Benzer bir okuma hatasını Search Console gösterim hatası yazımızda da ele almıştık.

Yapay Zekâdan Gelen Telefonlar “Direct” Klasöründe Kayboluyor

Üçüncü haber ters yönden geliyor. Burada sorun abartılmış bir sayı değil, hiç görünmeyen bir sayı.

Çağrı takibi yazılımı CallRail, müşterilerine gelen 30 milyonu aşkın telefon aramasını inceliyor. Kasım 2025’te gelen aramaların %0,073’ü yapay zekâ aramasından geliyordu. Haziran 2026’da bu oran %0,115’e çıktı, yani %58 artış. Eylül 2026’da ise %0,353’e ulaştı; Kasım’ın neredeyse beş katı (Wood, 2026). Eylül’de bu aramaların %98,65’ini tek başına ChatGPT getirmiş.

Oran hâlâ küçük, bunu saklamayayım. Binde üç-dört civarı. Ama büyüme hızı başka bir hikâye anlatıyor ve en yüksek oranlar hukuk, ev hizmetleri ve üretim gibi telefonla iş bağlayan sektörlerde görülüyor (Wood, 2026).

Sorun şu: bu aramalar çoğu raporda kendi başına bir kaynak olarak görünmüyor, “direct” ya da “other” altında eriyor (Search Engine Journal, 2026). Kullanıcı ChatGPT’de sizi buluyor, numaranızı görüyor, arıyor. Raporunuza göre ise o kişi bir yerden “doğrudan” gelmiş. Bütçe toplantısında yapay zekâ görünürlüğüne yatırım yapmayı savunmak istiyorsanız, elinizde kanıt olmuyor.

Not düşeyim: CallRail’in verisi ağırlıkla ABD’li KOBİ müşterilerinden geliyor ve bir pazar payı değil, kendi veri setindeki bir eğilim. Türkiye’de oranlar farklı olacaktır. Ama mantık birebir aynı.

Türkiye’deki Reklamveren İçin Pratik Kontrol Listesi

Peki bunlar Ankara’daki bir e-ticaret sitesini, İzmir’deki bir hukuk bürosunu ya da müşterilerine aylık rapor hazırlayan bir ajansı neden ilgilendirsin? Çünkü üçü de aynı soruya çıkıyor: elinizdeki sayının künyesini biliyor musunuz?

Benim önerim şu adımlar:

• Amazon Türkiye veya Amazon’un yurtdışı mağazalarında görüntülü reklam veriyorsanız, Aralık 2026 sonuna kadar yerleşim bazında gösterim, tıklama, harcama ve satış verilerinizi dışa aktarın. Ocak’ta TO ve CPM bir anda “iyileşmiş” ya da “kötüleşmiş” görünecek; elinizde eski seri olmazsa karşılaştırma yapamazsınız. Bildirimin Türkiye mağazasını kapsayıp kapsamadığı da açıkça yazmıyor, hesap temsilcinize sorun.
• Faturalandırmayı netleştirin. CPM’in hangi sayıma göre kesileceğini yazılı olarak isteyin. Rapor ile faturanın farklı sayımlarla hesaplanması, ileride mutabakat sorunu demek.
• GEO aracı raporlarındaki her rakam için üç soru sorun: Sayılmış mı, tahmin mi? Platformlar arası fark gözleme mi, sabit çarpana mı dayanıyor? Yöntem karşılaştırdığınız iki dönem arasında değişti mi?
• Telefonla satış yapıyorsanız çağrı takibinde yapay zekâ aramasını ayrı bir kaynak olarak tanımlayın. Basit bir başlangıç: sitenizde ve Google İşletme Profili’nizde farklı numaralar kullanmak, telefonda “bizi nereden buldunuz” sorusuna “ChatGPT / yapay zekâ” seçeneğini eklemek.
• İşletme bilgilerinizi tutarlı hâle getirin. İsim, adres, telefon ve çalışma saatlerinin her dizinde aynı olması hem yerel SEO hem de yapay zekâ asistanlarının sizi doğru önermesi için temel bir hijyen (Search Engine Journal, 2026).

Raporlama altyapınızı bu açıdan gözden geçirmek isterseniz dijital pazarlama danışmanlığı hizmetimize bakabilir, reklam ölçümüyle ilgili diğer yazılar için Reklam kategorimizi gezebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Amazon’daki değişiklik reklamlarımın daha az gösterileceği anlamına mı geliyor?

Hayır, en azından bildirime göre değil. Değişen şey sayım kuralı: gösterim artık reklam cihaza indiğinde değil, ekranda göründüğünde sayılacak. Raporlarınızdaki gösterim sayısı ortalama %63 civarı düşecek ama bu, teslim edilen reklam miktarının aynı oranda düştüğünü göstermiyor.

Faturam da düşecek mi?

Belli değil. Amazon’un bildirimi değişikliği “raporlar” başlığı altında anlatıyor ve faturalandırmaya hiç değinmiyor. Bu yüzden hesap temsilcinizden yazılı teyit almanızı öneririm.

GEO araçlarındaki prompt hacmine hiç güvenmemeli miyim?

Güvenmek yerine doğru yerde kullanmak lazım. Hangi soruların görece daha önemli olduğunu sıralamak için işe yarar. “Bu soru ayda tam olarak kaç kez soruldu” sorusuna cevap olarak kullanılmamalı; Ahrefs örneğinde bu sayı Google arama hacminden türetilmiş bir tahmin.

Yapay zekâdan gelen telefon aramalarını nasıl ayırt edebilirim?

En basit yöntem, kanal bazında farklı numaralar kullanmak ve arayan müşteriye nereden bulduğunu sormak. Çağrı takibi yazılımı kullanıyorsanız, yapay zekâ aramasını “direct” altında bırakmak yerine ayrı bir kaynak olarak tanımlayın.

Rakamın Arkasına Bakmak

Bu üç haberin ortak dersi aslında eski bir ders: metrik, bir tanımdır. Tanım değiştiğinde grafik değişir, iş değişmemiş olabilir. Ya da tersine, iş değişir ama tanım onu yakalayamaz. Ocak 2027’de raporlarınızda ani bir kırılma görürseniz, önce kampanyayı değil sayım kuralını sorgulayın. Ve bir dahaki rapor toplantısında “bu sayı nereden geliyor?” diye soran kişi siz olun.

Kaynakça

Rijo, L. (2026, 3 Kasım). Amazon drops off-screen ads from impression counts, expects 63% fewer. PPC Land. https://ppc.land/amazon-drops-off-screen-ads-from-impression-counts-expects-63-fewer

Search Engine Journal. (2026, 11 Eylül). AI search tracking checklist: How to attribute calls from ChatGPT, Claude, and Perplexity [Sponsorlu kaynak, CallRail]. https://www.searchenginejournal.com/partner-resources/ai-search-tracking-checklist-how-to-attribute-calls

Stańczuk, A. (2026, 4 Kasım). Amazon changes Store display-ad impression counting in 2027. MarketMaze. https://www.marketmaze.me/p/amazon-store-display-ads-on-screen-impression-counting

Tan, C. (2026, 3 Eylül). What is AI adjusted volume and how is it calculated. Ahrefs Help Center. https://help.ahrefs.com/en/articles/16755865-what-is-ai-adjusted-volume-and-how-is-it-calculated

Wood, D. (2026, 23 Ekim). What 20M calls reveal about the future of customer discovery. CallRail. https://www.callrail.com/blog/20m-calls-reveal-future-of-customer-discovery

Yapay Zeka Kafası. (2026, 7 Kasım). “Bu prompt ayda 150 kez soruluyor” mu? Bir prompt hacmi sayısının künyesini okumak [LinkedIn bülteni]. LinkedIn.